Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν πως για να αλλάξουν, χρειάζεται να απομακρυνθούν από τη σχέση, ακόμα και όταν υπάρχει αγάπη, γιατί πιστεύουν πως χρειάζονται ησυχία για να αναλύσουν γεγονότα, να ταξινομήσουν τις συμπεριφορές τους, να οργανώσουν το πρόγραμμά τους, και γενικά να βάλουν σε τάξη τις σκέψεις τους και να καταλάβουν, τι συμβαίνει στη σχέση ή στον εαυτό τους.
Όμως η πραγματική, βαθιά αλλαγή είναι κάτι πολύ πιο σύνθετο, από μια απλή νοητική επεξεργασία.
Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο «καταλαβαίνω» και στο «μεταμορφώνομαι».
Ένας άνθρωπος μπορεί να καταλάβει νοητικά, γιατί απομακρύνεται στις σχέσεις του, γιατί δυσκολεύεται με τη δέσμευση ή γιατί φοβάται την εγγύτητα. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μπορεί και να λειτουργήσει διαφορετικά, όταν βρεθεί μέσα σε μια πραγματική συναισθηματική σύνδεση.
Η αληθινή αλλαγή δεν συμβαίνει στο μυαλό. Συμβαίνει κυρίως μέσα σε σχέση, εκεί όπου ενεργοποιούνται όλοι οι φόβοι, οι άμυνες, οι πληγές και τα παλιά παιδικά μοτίβα.
Γι’ αυτό και πολλές φορές κάποιος μόνος του νιώθει ήρεμος, λειτουργικός, οργανωμένος και «καλά». Όμως, αυτή η ηρεμία δεν είναι πάντα ένδειξη θεραπείας.
Μερικές φορές είναι απλώς η απουσία του ερεθίσματος που τον δυσκόλευε.
Όταν όμως βρεθεί ξανά, κοντά σε έναν άνθρωπο που ζητά ουσιαστική εγγύτητα, τότε φαίνεται αν πράγματι έχει αλλάξει κάτι βαθιά μέσα του ή αν απλώς είχε τακτοποιήσει τη σκέψη του σε ένα ασφαλές, ελεγχόμενο περιβάλλον.
Η βαθιά αλλαγή απαιτεί κάτι πολύ πιο δύσκολο:
να μπορεί κανείς να μείνει παρών, όταν ενεργοποιείται κάποιο τραύμα.
Να αντέχει το συναίσθημα, χωρίς να κλείνεται.
Να ακούει, χωρίς άμυνα και αντίδραση.
Να βλέπει τον αντίκτυπο που έχει στον άλλον, χωρίς να κλείνει.
Να παραμένει συνδεδεμένος, ακόμα και όταν η εγγύτητα τον φοβίζει.
Και συνήθως, αυτό δεν μπορεί να γίνει μέσα από προσωπική σκέψη, νοητική επεξεργασία, διάβασμα βιβλίων ή απλά αυτοπαρατήρηση.
Χρειάζεται καθρέφτισμα. Χρειάζεται σχέση. Χρειάζεται θεραπευτικό πεδίο, ειλικρίνεια, ευαλωτότητα και πραγματική διάθεση να συναντήσει κανείς τον εαυτό του, όχι μόνο αυτόν τον “λειτουργικό” εαυτό, που ξέρει, αλλά και τα δύσκολα, άβολα, ανεπεξέργαστα κομμάτια του.
Η αλήθεια είναι πως δεν αλλάζουν όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο ή στον ίδιο βαθμό. Και η αγάπη από μόνη της, όσο βαθιά κι αν είναι, δεν αρκεί πάντα για να μεταμορφώσει κάποιον.
Γιατί η αλλαγή δεν συμβαίνει όταν απλώς κάποιος σκέφτεται διαφορετικά.
Συμβαίνει όταν αρχίζει να σχετίζεται διαφορετικά.